COSMATE kiểm tra số liệu và trích dẫn thế nào

Số liệu sai nguồn làm mất uy tín với người đọc, với Google và với các trợ lý AI khi chúng chọn nguồn để trích dẫn. Vì vậy mỗi bài COSMATE đi qua năm lớp kiểm soát số liệu.

1. Nghiên cứu có nguồn trước khi viết

Bước Nghiên cứu thu thập số liệu từ nhiều trang khác nhau, và mỗi số liệu phải đi kèm đường dẫn tới trang đã đưa ra nó. Số liệu không có nguồn thật sẽ không được dùng; ý đó được viết thành nhận định không kèm con số.

2. Đối chiếu với trang nguồn

Trước khi viết, COSMATE tải các trang nguồn về và đối chiếu: con số có thật sự xuất hiện trên trang không.

• Trang đọc được và thấy con số: giữ lại.
• Trang đọc được nhưng không thấy con số: gỡ bỏ trước khi viết. Bạn sẽ thấy ghi chú "Đã gỡ … số liệu không có trên trang nguồn trước khi viết bài" trong tab Nội dung.
• Trang không đọc được (cần đăng nhập, trả phí, chặn tải về, chỉ hiện bằng JavaScript, hoặc là file PDF): giữ lại nhưng đánh dấu để bạn tự kiểm.

3. Quy tắc khi viết

Khi viết, AI không được tự tạo số liệu, khách hàng, lời chứng thực, nghiên cứu, tổ chức hay năm. Mỗi con số phải có link nguồn ngay trong câu chứa nó. Kiến thức phổ thông không cần trích dẫn.

4. Kiểm tra lại sau khi viết

Khi bài xong, COSMATE quét toàn bài và liệt kê trong tab Nội dung:

• Chặn đăng: số liệu không có link, link mẫu chưa thay, link trỏ về trang chủ thay vì trang có con số, câu dẫn nghiên cứu nhưng link về chính blog của bạn, hoặc con số không có trên trang nguồn.
• Nên kiểm lại: con số chưa có nguồn nhưng có thể là ví dụ, câu dùng lại link của câu trước, nguồn được nêu tên khác với link, hoặc con số chưa đối chiếu được.

Cách xử lý từng loại: xem Bị chặn đăng vì trích dẫn.

5. Chặn đăng

Khi bạn bấm Đăng bài, Lên lịch, Lưu nháp hay Cập nhật bài, bước kiểm tra chạy lại trên toàn bài trước khi gửi bất cứ thứ gì lên website. Còn chỗ Chặn đăng thì bài không được đăng, và website của bạn không bị ảnh hưởng. Không có cách bỏ qua bước này.

Giới hạn cần biết

• Không kiểm được mọi trang. Trang trả phí, cần đăng nhập, chỉ hiện bằng JavaScript, file PDF, link http:// và trang chặn tải về không đối chiếu được. Những chỗ dùng các trang này chỉ hiện Nên kiểm lại.
• Có con số trên trang chưa chắc đúng ngữ cảnh. Hệ thống kiểm tra con số có xuất hiện trên trang nguồn, chưa kiểm tra được con số đó có nói về đúng điều trong câu hay không.
• Link bạn tự thêm không nằm trong các trang hệ thống đã lưu khi nghiên cứu, nên chỉ được đánh dấu để bạn tự kiểm.
• Thỉnh thoảng một số bài được nghiên cứu qua đường dự phòng. Khi đó cả bài có ghi chú "Nguồn của bài này chưa được hệ thống kiểm": hãy mở các link và kiểm lại con số trước khi đăng.

Vì vậy bước bạn đọc lại vẫn là bước quan trọng nhất. Xem Duyệt bài trước khi đăng.